نظریه VSEPRاگرچه درتوجیه شکل هندسی مولکولها بسیار موثراست

ولی در پاسخ به بسیاری ار نکات مربوط به ترکیبات نارسا به نظر می رسد

 بطور مثال مولکول BeH2 را در نظر میگیریم

اتم برلیوم در حالت عادی آرایش [He] 2S2را دارد این اتم برای تشکیل پیوند

 برانگیخته شده و آرایش [He]2S1 2P1را میگیرد بنابراین در مولکولBeH2   

 دو اربیتال Sاز اتم ئیدروژن یک بار با اربیتال Sویک بار بااربیتال P از اتم بریلیوم

همپوشانی میکنندوازآنجاییکه شکل وگسترش طولی اربیتالهای S  و Pمتفاوت

 است انتظار می رود دوپیوند  Be- H از نظر طول و قدرت پیوند  یکسان نباشند

 در حالیکه مطالعات دانشمندان ثابت کرده که هر دو پیوند از هر نظر یکسانند

 

در مثالی دیگر می توان طول پیوند ها را در اتان واتیلن مقایسه کرد به طور حتم

 طول پیوند C=C در اتیلن از طول پیوند C-C در مولکول اتان کوتاه تر است واین

 دور از انتظارنیست ولی انتظار می رود طول و انرژی  پیوند C-H در این دو

تر کیب یکسان باشد درحالیکه پیوند C-H  در اتیلن از نظر طول کوتاه تر واز

 نظر قدر ت پیوند قویتر از اتان است

 

 

مطابق این نظریه اربیتال های  اتمی به هنگام تشکیل پیوند با یکدیگر آمیخته

 شده وتشکیل همان تعداداربیتال های هیبریدی می دهند به طوری که

 اربیتال های هیبریدی حاصله خصلت تمام اربیتال های اولیه را دارا هستند

 

مثلا از آمیخته شده یک اربیتال S  با یک اربیتال P  دو اربیتال هیبریدی SP   

حاصل می آید که  50د رصد خصلت S و 50در صد خصلت اربیتال P  را دارا

 می باشند

                                           

      

از آمیخته شده یک اربیتال S  بادو اربیتال P سه اربیتال هیبریدی SP2 حاصل

 می آید که 33.3درصد خصلت S و 66.6در صد خصلت اربیتال P  را دارا می باشند

 

                                          

 

 از آمیخته شده یک اربیتال S  باسه اربیتال P  چهار  اربیتال هیبریدی SP3  

 حاصل می آید که 25د رصد خصلت S و 75در صد خصلت اربیتال P  را دارا

می باشند

 

 

                                          

 

یک اربیتال S  با سه اربیتال P  و یک اربیتال d آمیخته شده و تشکیل 5

 اربیتال هیبریدی sp3d  را می دهند که نسبت به هم ارایش دو هرمی

 با قاعده مثلث را می گیرند

 

                                            

                                          

از آمیخته شدن یک اربیتال S  با سه اربیتال P   و دو اربیتال d شش اربیتال

هیبریدی sp3d2   حاصل می آید که این اربیتال ها نسبت به هم آرایش

 دو هرمی با قاعده مربع میگیرند

 

 

                                              

 

با کلیک برروی  آدرس زیر می توانید به انیمیشنی دسترسی پیدا کنید که 

 درک مفهوم هیبریداسیون را آسان می کند

 

 http://www.mhhe.com/physsci/chemistry/essentialchemistry/flash/hybrv18.swf

  

 اربیتال های هیبریدی را می توان از نظر سطح انرژی به صورت زیر مرتب

کرد چون می دانیم اربیتال S   از نظر سطح انرژی پایین تر از اربیتال P 

است بنابراین هرچه خصلت  بیشتر باشد سطح انرژی کمتراست

       S >    SP    > SP2   >    SP3   > p                                       

از نظر کشیدگی وگسترش طولی بین این اربیتالها نظام زیر صادق است

 چون می دانیم اربیتال Pکشیده واربیتال S  کروی متقارن است پس

 هرچه سهم اربیتال P بیشتر باشد اربیتال هیبریدی کشیده تراست

             S  <  SP  <   SP2  <    SP3  <   P

با این اوصاف می توان پذیرفت هر دو پیوند Be-H  در BeH2  یکسان باشد

 چون در واقع در هر دو پیوند هم پوشانی بین اربیتال هیبریدی SP با اربیتال

 S   اتم ئید روژن صورت گرفته است

درا تیلن اتم کربن دارای هیبرید SP2    است یعنی از 4 اربیتال منفردآن

 در فرم برانگیخته 3تا در هیبریداسیون مشارکت کرده ویکی هیبرید

نمی شود اربیتال P هیبرید نشده عمود بر صفحه ای است که اتم کربن

 قرار دارد و می تواند به طور موازی با اربیتال P هیبرید نشده از مولکول

 مجاور همپوشانی دهد ( پیوند پای )

 

       

 

 در اتان هر اتم کربن در هیبریداسیونSP3 مشارکت دارد

 

بنابراین در اتیلن پیوتد های C-Hحاصل همپوشانی اربیتال های

SP2- S هستند درحالیکه در اتان این پیوند از هم پوشا نی SP3-S

حاصل می آید چون کشیدگی اربیتال های SP3  از اربیتال های

 SP2بیشتر است طول پیوند C-H  در اتان بلند تر ازپیوند C-H در  

اتیلن است