به مر کز شیمی خوش آمدید

در حالت کلی 2 جفت الکترون نسبت به هم آرایش خطی میگیرند بطوری که زاویه بین آنها 180 درجه می شود

 3 جفت الکترون نسبت به هم آرایش مسطح مثلثی با زاویه 120 درجه را انتخاب

 می کنند

در حالت کلی 4 جفت الکترون نسبت به هم آرایش چهار وجهی منتظم میگیرند بطوری که زاویه بین آنها 109درجه و28 دقیقه می شود

5 جفت الکترون نسبت به هم آرایش دو هرمی با قاعده مثلث میگیرند

زاویه بین آنهادر موقعیت محوری –محوری 180 درجه ودر موقیت استوایی –استوایی 120 درجه ودر موقعیت استوایی-محوری 90 درجه است

 در حالت کلی 6 جفت الکترون نسبت به هم آرایش دو هرمی با قاعده مربع  میگیرند بطوری که زاویه بین آنها محوری –محوری 180 درجه ودر موقیت استوایی –استوایی 90 درجه ودر موقعیت استوایی-محوری نیز 90 درجه است

با توجه به این موارد برای ترکیبات مختلف حالت های زیر امکان پذیر است

۱)     اگر اتم مرکزی فقط دو جفت الکترون داشته باشد وهر دو جفت پیوندی

 باشند شکل مولکول خطی است ( مولکول های با فرمول AB₂)

به طور مثال BeH₂ز این نوع است :

۲)     اگر اتم مرکزی 3 جفت الکترون داشته باشد دو حالت ممکن است :

الف) اگر هر سه جفت پیوندی باشد شکل مولکول مسطح مثلثی است ( مولکولهای با فرمول AB₃)

به طور مثال BH₃از این نوع است :

   ب) اگراز 3جفت الکترون اتم مرکزی 2تا پیوندی ویکی ناپیوندی باشد شکل مولکول Vشکل یا زاویه دار است ( مولکول های با ساختار AB₂ )

قابل دقت است وجود جفت الکترون ناپیوندی موجب میشود این نوع ترکیبات AB₂ساختار  ساختار خطی نگیرند

به طور مثال SnCl₂ این گونه است :

3)اگر اتم مرکزی 4 جفت الکترون داشته باشد 3 حالت زیر امکان پذیراست :

الف ) اگر هر 4 جفت پیوندی باشند شکل مولکول چهار وجهی منتطم خواهد بود

 ( مولکولهای با فرمول AB₄)

به طود مثال گاز متان CH₄از این نوع است

 ب)اگر از 4 جفت الکترون اتم مرگزی 3تاپیوندی ویکی ناپیوندی باشد مولکول هرمی خمیده می شود ( مولکول های با فرمول AB₃  )

به طور مثال در آمونیاک

وجود جفت الکترون ناپیوندی در N موجب میشود که 3اتم H در اطراف N به صورت مسطح مثلثی قرار نگیرند

ج‌)     اگر از4 جفت الکترون اتم مرکزی 2تا پیوندی ودوتا ناپیوندی باشد شکل مولکول Vشکل یا زاویه دار خواهد بود ( مولکولهای با ساختار AB₂)

به طور مثال در H₂O

3)     اگر اتم مرکزی 5 جفت الکترون داشته باشد 4 حالت ممکن است

الف ) اگر از 5 جفت الکترون اتم مرکزی هر 5 جفت پیوندی باشد شکل مولکول دو هرمی با قاعده مثلت است ( مولکولهایی با فرمول  AB₅)

به طور مثال در PCl5

ب ) اگر از 5 جفت الکترون اتم مرکزی 4جفت پیوندی ویک جفت ناپیوندی باشد شکل مولکول 8 وجهی تغییر شکل یافته می شود ( مولکول هایی با فرمول AB4  (

نکته قابل دقت این است ابتدا  موقعیت های استوایی در اشغال جفت الکترون های ناپیوندی قرار می گیرد

به طور مثال در SBr₄

ج) اگر از 5 جفت الکترون اتم مرکز ی3جفت پیوندی و 2جفت غیر پیوندی باشد مولکول  T  شکل میشود ( مولکولهایی با فرمول AB₃   )

به طور مثال در IBr₃

د ) اگراز 5 جفت الکترون  اتم مرکزی 2 تا پیوندی و 3 تا نا پیوندی باشد شکل مولکول خطی می شود( مولکول های با فرمول AB₂)

به طور مثال در XeF₂

4 ) اگر اتم مرکزی 6 جفت الکترون داشته باشد حالت های زیر امکان پذیر است

الف ) اگر از 6 جفت الکترون اتم مر کزی هر 6 جفت پیوندی باشد شکل مولکول دو هرمی با قاعده مربع می شود ( مولکولهایی با فرمول AB6)

به طور مثال در SBr₆

ب ) اگر از 6 جفت الکترون اتم مرکزی 5 تا پیوندی و یکی نا پیوندی باشد شکل مولکول یک هرمی با قاعده مربعی شود چون در این ساختار جفت الکترون های ناپیوندی ابتدا موقعیت های محوری را اشغال را می کنند  ( مولکول هایی با ساختار AB₅)

به طور مثال در SBr₅^-

ج) اگر از 6 جفت الکترون اتم مرکزی 5 تاپیوندی ودو تا ناپیوندی باشد شکل مولکول مسطح مربعی می شود ( مولکول هایی با فرمول  (AB₄

به طور مثال در SBr₄^2-