در رسم ساختار لوئیس مواد گاه مواردی پیش می آید که برای یک مولکول امکان رسم دو یا چند ساختار امکان پذیر است در این موارد برای انتخاب بهترین ساختار لوئیس تعیین بار قرار دادی اتم ها بسیار مفید واقع می شود

بار قرار دادی هر اتم در یک مولکول ( یا یون ) معین به طریق زیر محاسبه

می شود

1)    نخست الکترونهای پیوندهای کووالانسی مولکول یا یون را بین اتم های تشکیل دهنده پیوند به تساوی تقسیم میکنیم به نحوی که از هر پیوند کووالانسی یک الکترون به هر اتم برسد

 

2)    سپس مجموع الکترونهایی را که از کل پیوندهای کووالانسی مولکول یا یون به هر اتم می رسد را با تعداد الکترونهای والانس آن اتم مقایسه میکنیم اختلاف این دو برابر با بار باردادی اتم مورد نطر است

 

مثلا در یون NH4+   از 4  جفت الکترون اشتراکی 4 تا به اتم نیتروژن

 میرسد اتم در حالت عادی 5 الکترون دارد بنابراین بار قراردادی آن 1+ است . هر اتم ئیدروژن در یون NH4+  دارای همان تعداد الکترون است که اتم ئیدروژن در حالت عادی دارد بنابراین ئیدروژن در NH4+  فاقد بار قرار دادی است . مجموع بار قراردادی اتمها در یون NH4+   برابر+1  یعنی برابر بار یون است

 

نکته :مجموع  بار قراردادی اتم ها در یک مولکول برابر صفر ودر یک یون برابربار یون است

 

در قالب یک فرمول بار قرار دادی اتم ها را می توان به صورت زیر محاسبه کرد

 الکترونهای پیوندی -   الکترونهای غیرپیوندی   ۲/۱-  الکترونهای والانس =بار قراردادی هراتم

 

 

با تعیین بار قراردادی هراتم میتوان بهترین ساختارلوئیس را بادر نظر گرفتن نکات زیر برای هراتم تعیین کرد :

 

الف ) بهترین ساختار ساختاری است که بار قراردادی هریک از اتم ها صفر ویا در صورت وجود حتی الامکان کوچک باشد

 

ب) توزیع بارهای قراردادی هریک از اتم ها باید با الکترونگاتیوی عناصر مناسب باشد مثلا  F هرگز نمی تواند بار قراردادی مثبت را تحمل کند

 

مثلا برای  SOCl2  با ساختار زیر خواهیم داشت :

  

 

                                         

                               

                                          1+ =2  - ( 6 ) 1/2  - 6  = بارقراردادی گوگرد

                                                      0 = 6 - (2)1/2 -7  =بارقراردادی کلر

                                           1- = 6- (2) 1/2 - 6 = بارقراردادی اکسیژن

اگرچه توزیع بارها کاملا مناسب با الکترونگاتیوی بیشتر اکسیژن نسبت به گوگرد است ولی از آنجایی که اتم نیتروژن یک اتم فوق ظرفیت است ومیتواند بیش از 8 الکترون را در لایه والانس  خود تحمل کند ساختمان زیر بهتر است چون در این ساختار  بار قراردادی کلیه اتمها صفراست 

                                   

                                          

                                 0= 2 -( 8) 1/2 -6= بار قراردادی گوگرد

                                 0 = 6 - ( 2 ) 1/2 - 7 =بارقراردادی کلر         

                                0= 4- 4(1/2) -6 = بارقراردادی اکسیژن

 

برا ی یون SCN-  ساختار های زیر قابل ترسیم است :    

 

برای ساختار( ۱) 

          

                             1-= 6 - (2)6-1/2=بارقراردادی گوگرد

                         0 = 0 - (8) 1/2 - 4 = بارقراردادی کربن

                      0 =  2 - ( 6) 1/2  - 5 = بارقراردادی نیتروژن

برای ساختار(2)

 

                        1+ =2 - (6)6-1/2=بارقراردادی گوگرد

                         0 = 0 - (8) 1/2 - 4 = بارقراردادی کربن

                      2- =  6 - ( 2) 1/2  - 5 = بارقراردادی نیتروژن

 

برای ساختار (3)

 

                           0= 4 - (4)6-1/2=بارقراردادی گوگرد

                         0 = 0 - (8) 1/2 - 4 = بارقراردادی کربن

                     1- =  4 - ( 4) 1/2  - 5 = بارقراردادی نیتروژن

 

ساختار ( 2) به علت وجود بار قراردادی بزرگ  2-  حذف میشود واز بین

 ساختار های ( 1) و ( 3) نیز  ساختار (3) قابل قبول تر است چون الکترونگاتیوی نیتروژن به مراتب از گوگرد بیشتر است وبهتراست بار 1-به نیتروژن نسبت داده شود